دیدگاه بروس لیچفیلد

بروس لیچفیلد[1] شش مشخصه زیر را براي هوش معنوي مطرح می کند:

1)آگاهی از تفاوت؛

2) شگفتی، حسماوراء الطبیعه و تقدس؛

3) حکمت و خرد؛

4)آگاهی و دوراندیشی، توان گوش دادن (ساکت بودن و به نداي خداوند گوشدادن)؛

5)هنگام آشفتگی و تناقضو دوگانگی آرام بودن؛

6) تعهد، فداکاري و ایمان (غباري بناب و همکاران،1386).

 

2-2-1-5-4-5 دیدگاه مک مولن

مک مولن (2003)،  معتقد است که ارزش هایی مانند شجاعت، یکپارچگی، شهود و دلسوزي از مؤلفه هاي هوش معنوي هستند. وي همچنین بر این باور است که بین بصیرت و هوش معنوي رابطه وجود دارد و در مقابل، استرس ضد شهود است. وي یکی از راه هاي افزایش بصیرت را توجه آرامش بخش عنوان می کند. از نظر مولن، نگرانی تلاش فزاینده و نافرجامی است که به دلیل تأخیر در تصمیم گیري روي می دهد.

2-2-1-5-5 مؤلفه هاي هوش معنوي در اسلام

در فرهنگ اصیل اسلامی به طور ضمنی هوش معنوي مورد توجه فراوانی قرار گرفته است. به طور مثال، جامی (1381)، بر اساس متون مذهبی مؤلفه هاي ذیل را براي هوش معنوي برشمرده است:

-1 مشاهده وحدت در وراي کثرت ظاهري؛

-2 تشخیص و دریافت پیام هاي معنوي از پدیده ها و اتفاقات؛

-3 سؤال و دریافت جواب معنوي در مورد منشأ و مبدأ هستی (مبدأ و معاد)

-4 تشخیص قوام هستی و روابط بین فردي بر فضیلت عدالت انسانی؛

-5 تشخیص فضیلت گذر از رنج و خطا و به کارگیري عفو و گذشت در روابط بین فردي؛

-6 تشخیص الگوهاي تنظیم رفتار بر مبناي الگوي معنوي؛

-7 تشخیص کرامت و ارزش هاي فردي و حفظ، رشد و شکوفایی این کرامت ها و ارزش ها؛

-8 تشخیص فرایند رشد معنوي و تنظیم عوامل درونی و بیرونی در جهت رشد بهینه این فرایند؛

-9 تشخیص معناي زندگی، مرگ و حوادث مربوط به حیات، مرگ، برزخ، بهشت و دوزخ؛

-10 درك حضور خداوندي در زندگی معمولی؛

-11 درك زیبایی هاي هنري و طبیعی و ایجاد حس قدردانی و تشکر؛

-12 داشتن ذوق عشق و عرفان که در آن عشق به وصال منشأ دانش است نه استدلال و قیاس؛

-13 داشتن هوش شاعرانه که معناي نهفته در یک قطعه شعري را بفهمد؛

هر چند عرفاي اسلامی نیز این مؤلفه ها را ذکر نموده اند، ولی از آنجا که این مؤلفه ها به انسان بین شداده و باعث افزایش سازگاري او با هستی می شوند، می توان آن ها را جزو مؤلفه هاي معنوي قلمداد نمود.

[1] – Brouce Litch ield

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

بررسی نقش هوش معنوی و راهبرد های یادگیری خودتنظیمی بر عملکرد تحصیلی دانشجویان پسر دانشگاه فرهنگیان شهید بهشتی بندرعباس