حفظ صحنه و معاينه محل  

صحنه جرم محلي است كه مجرم اقدامات خلاف قانون خود را براي ارتكاب جرم در آن جا انجام مي دهد.صحنه جرم گاهي چندان وسيع نيست و در محوطه اي محدود مانند يك اتاق است و زماني وسيع و گسترده مانند يك خيابان يا يك ميدان است.گاهي جرم در محلي واقع شده و جسد مجني عليه به محل ديگري منتقل مي شود.گاهي اوقات جرم در محل هاي مختلف انجام مي گيرد؛ مثلاً در محلي نزاع و درگيري شروع شده و به نقطه ديگري كشيده مي شود و سرانجام در محل ديگر قتل به وقوع مي پيوندد.در چنين مواردي در تمامي محل هايي كه درگيري انجام شده، بايد معاينه محلي صورت گيرد.

در بررسي صحنه جرم، مأموران نيروي انتظامي زمان محدودي در اختيار دارند ، بنابراين سريعاً بايد اقدام كنند و از طرفي اعاده وضع سابق ،  بعد از برهم زدن صحنه جرم امكان پذير نيست . بنابراين از اين زمان

محدود كه به»  قاعده يا قانون  طلايي « [1]معروف است، بايد در جهت حمايت از بزه ديده و كاهش آسيب هاي ناشي از جرم، حداكثر استفاده راكرده و معاينه محلي را به خوبي و با دقت كافي انجام داد.

يكي از مهم ترين اقدامات پليس در بدو ورود به صحنه ارتكاب جرم كه نقش بسيار مهمي در كاهش آسيب هاي بزه ديده دارد، پي گيري امداد و نجات و درمان بزه ديدگان صدمه ديده است.

نجات جان مصدومان بر هر امر ديگر تقدم دارد، به ويژه از منظر اقدامات پليسي، حتي اگر بين اقدامات لازم براي درمان بزه ديده (به ويژه براي حفظ جان او) و حفظ آثار و ادله جرم تعارضي باشد، نجات جان و درمان بزه ديده بر حفظ آثار و ادله جرم تقدم و برتري دارد و مأموران پليس بايد به دنبال نجات جان و يا درمان بزه ديده مصدوم باشند.

اهداف حفظ صحنه جرم عبارتند از:

1 .كارشناسان بتوانند دلايل جرم را جمع آوري كنند؛

2 .از دخالت افراد غير جلوگيري شده و افراد مظنون و مشكوك زير نظر قرار گيرند؛

3 . از نشر بي موقع اخبار جلوگيري شود؛

4 . از ورود احتمالي مجرم و ايادي او به صحنه جرم جلوگيري شود؛

5 . از دستبرد و سوءاستفاده اشخاص غير جلوگيري شود؛

6 . جان اشخاصي كه در صحنه گرفتار شده اند، نجات داده شود.

معاينه محل عبارت است از مشاهده و بررسي صحنه جرم توسط مقامات قضايي،ضابطان دادگستري و اهل خبره به منظور جمع آوري آلات، ادوات و دلايل جرم.

معاينه محل ممكن است در مرحله تحقيقات مقدماتي به وسيله مقام قضايي يا به نمايندگي از سوي او به وسيله ضابطان دادگستري يا اهل خبره انجام گيرد  و يا در مرحله دادرسي ضرورت پيدا كند  و از طرف

دادگاه به عمل آيد.البته بهتر است معاينه محل در مرحله تحقيقات مقدماتي به عمل آيد تا بتوان آثار جرم را به موقع در محل، مشاهده و ضبط كرد.

در كشف علمي جرائم و شناسايي و دستگيري مجرمان، معاينه و بررسي صحنه جرم اهميت و نقش بسيار ارزشمندي دارد. به عقيده صاحب نظران، كليد معماي حل مشكلات در صحنه جرم نهفته است و اگر به طور علمي و دقيق بررسي شود، پليس را به مخفي گاه متهم هدايت خواهد كرد؛ زيرا مجرم براي انجام رفتار مجرمانه وارد صحنه جرم مي شود و بر آن تأثير گذاشته و از آن متأثر مي شود؛ به طور مثال، هنگام

ورود به محل در را باز مي كند، از ابزار و آلاتي  براي ارتكاب  جرم استفاده  مي كند و يا با مجني عليه

درگير مي شود و براي ارتكاب جرم از وسايل موجود استفاده مي كند.

در گذشته هاي نه چندان دور، بهره برداري از اين آثار امكان پذير نبود، ولي امروزه با پيشرفت علم و فناوري كه همچنان در حال توسعه است، بسياري از آثار موجود در صحنه جرم قابل بهره برداري است.

يك تار مو، ته سيگار، اثر انگشت و لكه خون و انجام آزمايش هاي بر روي آن ها، مجرم را به سادگي به مأموران معرفي كرده و نحوه ارتكاب جرم را برملا مي كند.

با توجه به اين كه مأموران پليس زودتر از مقام قضايي به محل وقوع جرم وارد مي شوند، رعايت كليه نكات فني و حرفه اي مربوط به حفظ صحنه جرم و جمع آوري آلات و ادوات جرم، كمك زيادي به مقام قضايي در جهت كشف جرم كرده و در نهايت حمايت پليس از بزه ديده را افزايش مي دهد.

بدين ترتيب اهميت نقش پليس در حفظ صحنه جرم در جهت حمايت از بزه ديده و كاهش آسيب هاي ناشي از جرم به خوبي نمايان مي شود.هدف اصلي از معاينه محل و صحنه جرم، تعيين دقيق زمان و مكان وقوع جرم و كشف دلايل مادي منقول و اثربرداري، عكس برداري و يا فيلمبرداري دلايل مادي غيرمنقول به منظور تشخيص هويت مرتكب جرم است.

[1] Golden rule.

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

بررسی نقش پلیس در پیشگیری از جرم